Гісторыя парафіі і касцёла Святога Духа ў Віцебску
Гісторыя парафіі, будаўніцтва і кансэкрацыі нашай святыні
Спорт - гэта жыццё! Спартсменам буду! Многія памятаюць гэтыя савецкія лозунгі. Прапаганда здаровага ладу жыцця актыўна вялася ва ўсім Савецкім Саюзе. Таму ў канцы 70-х гадоў мінулага стагоддзя пачалося будаўніцтва чарговага спартыўнага комплексу ў Віцебску. Планавалі басейн.
Хутка з'явіўся падмурак, крыху менш хутка з'явіліся сцены. З часам памяншалася колькасць будаўнікоў, падала хуткасць працы. І праз пару гадоў будоўля канчаткова спынілася. Спынілася на этапе бруду, смецця і небяспечнага месца, якое ў хуткім часе ўладкавалі для сябе бяздомныя... А ўсяго за некалькі крокаў была дзіцячая пляцоўка.

Казалі, што мясцовыя ўлады вырашылі замест басейна дабудаваць універмаг. Але гэта засталося толькі чуткамі. Больш за 30 гадоў жыхары суседніх дамоў са сваіх вокнаў любаваліся развалінамі. Хтосьці павінен быў пакласці гэтаму канец. І гэта зрабіў Пан Бог!

Святы Айцец Ян Павел II стварыў Віцебскі дыяцэз у сераду 13 кастрычніка 1999 года. Яе ардынарыем быў абраны ксёндз-біскуп Уладзіслаў Блін. Менавіта ён 22 ліпеня 2000 года адправіў ліст ксяндзу місіянеру-салеціну Андрэю Бочару, у якім даручыў стварыць новую парафію ў горадзе Віцебску і пабудаваць новы касцёл на месцы таго самага недабудаванага басейна.

У гэты час ксёндз Андрэй выконваў сваю пастарскую місію ў вёсцы Далёкія на Браслаўшчыне. Цяпер мы можам толькі здагадвацца аб яго эмоцыях пасля чытання ліста. Натхненне? Гонар, што выбар упаў на яго? Страх? Няўпэўненасць? Радасць? Сум? Пакора?

На наступны дзень ён правёў сход, на якім агулам прысутнічалі 95 чалавек. Першым і самым складаным пытаннем ён паставіў адукацыю парафіяльнай супольнасці. Заснавальнікамі выступілі 12 браслаўскіх сем'яў. З іх выбралі раду і рэвізійную камісію. Так, у ксяндза Андрэя Бочара з'явілася вялікая дружная каманда, якая не пабаялася адправіцца разам з ім у горад Віцебск. Тады яны яшчэ наўрад ці здагадваліся, колькі сіл прыйдзецца ўкласці ў агульную справу.

Разваліны былі выкупленыя ў мясцовых уладаў. Стан недабудаванага басейна быў вельмі жаласным: падмурак і рэшткі сцен, не было нават даху... але ёсць мэта, а значыць трэба да яе ісці!
Першапачаткова збіраліся на малітву ў касцёле Святой Барбары. Калі на месцы руінаў з раніцы да ночы, не шкадуючы сіл, парафіяне актыўна працавалі. Працы не баяліся ні пробашч касцёла, ні дзеці, ні дарослыя.
Інфармацыя аб будаўніцтве касцёла маментальна разляцелася. Публікаваліся артыкулы, фатаграфіі, што надавала яшчэ больш сіл.

Будаўніцтвам заняліся сур'ёзна: справа была даручана прафесіяналам – брыгадзе з Наваполацка на чале з Алегам Рэцыкам. Здавалася б, будаўніцтва стабільна прасоўваецца, рабочых хапае. Але неабыякавыя прыхаджане ўсё роўна прыходзілі на будоўлю і дапамагалі па меры сваіх сіл! Праца ішла куды хутчэй.
Першая Святая Імша адбылася 1 лістапада 2000 года ў 18:00. Ці трэба казаць, што гэта быў халодны лістападаўскі вечар, а ў капліцы не было не толькі ацяплення, але і святла?.. Усюды стаяла вада, з усіх бакоў дзьмуў халодны вецер. Але гэта была не перашкода! "Бо, дзе двое ці трое сабраныя ў імя Маё, там Я пасярод іх", - Евангелле ад Матфея гл. 18, в. 20. Цёплае полымя свечак (якое перыядычна неабходна было запальваць зноў, так як вецер раз-пораз яго тушыў), агонь у грудзях і любоў да Бога - вось што грэла тых 17 чалавек, прысутных на Святой Імшы.
15 лістапада 2000 года была афіцыйна зарэгістравана парафія Маці Божай Салецінскай.
Так, спорт - гэта, безумоўна, жыццё.
Але ж і Бог - гэта жыццё! Хрысціянінам буду!
З часам жыхары бліжэйшых дамоў пачалі цікавіцца тым, што адбываецца: прыходзілі на Імшы, размаўлялі з парафіянамі і пробашчам касцёла. Прыход пачаў пашырацца. Неўзабаве прыехалі 2 манашкі з ордэна Ісуса Міласэрнага - сястра Самуэла і сястра Бенедыкта. Крыху пазней далучыўся клерык Роберт Губала.
Наступіў Адвэнт 2000 года. Капліца была недабудаваная, мэблі не было. Прыхаджане, вырашыўшы зрабіць сюрпрыз пробашчу, запазычылі на вігілію крэслы і канапу ў найбліжэйшым дзіцячым садзе. Прынеслі і ўпрыгожылі ялінкі. Усё для ўтульнасці і святочнай атмасферы!
У вігілію Божага Нараджэння прысутнічала каля 50 вернікаў. Да іх малітвы далучыліся ксёндз-біскуп Уладзіслаў Блін, канцлер курыі ксёндз Міхал Юзьвяк, ксёндз-эканом Міраслаў Скачыляс, дыякан Аляксандр Рагіня. Дзіўнае свята ў халодным памяшканні з мэбляй з дзіцячага садка, якую праз пару гадзін трэба будзе вярнуць... Затое які гонар за праведзеную працу!
А тым часам парафіяльнае жыццё набірала свае абароты: быў арганізаваны хор, сёстры рыхтавалі дзяцей да Першай Камуніі, а дарослых – да Бежмавання. Вырашылі штотыдзень праводзіць сустрэчы для дарослых і моладзі. Праўда, капліца была не зусім прыдатная для такіх сустрэч, таму ксёндз Андрэй запрашаў усіх да сябе ў госці. Жыццё кіпіць, прыход пашыраецца, будаўніцтва таксама не стаіць на месцы!
Будаўніцтва працягвалася каля паўгода. І вось, у свята Светлага Вялікадня 2001 года ксёндз-біскуп Уладзіслаў Блін асвяціў капліцу парафіі Маці Божай Салецінскай. Гэта было двайное свята для ўсіх вернікаў!
У свята Спаслання Духа Святога прайшла першая візітацыя парафіі. У гэты дзень прайшлі першыя Сакрамэнты Хросту, Першай Камуніі, Канфірамацыі і Вянчання.
2002 год быў багатым на важныя падзеі. Сёстры Бенедыкта і Самуэла пакінулі парафію. На іх месца прыйшлі сёстры-фаусцінкі Каміла і Стэла. Змяніўся і пробашч: ім стаў ксёндз-дэкан Адам Дынак. Увялі трэцюю Святую Імшу ў нядзелю.
Будаўніцтва таксама не стаяла на месцы: пачаўся рамонт даху і яшчэ аднаго памяшкання. Сустрэчы моладзі, урокі рэлігіі набіралі абароты: усё больш было зацікаўленых, ініцыятыўных. Ставілі спектаклі, ездзілі на фестывалі (у тым ліку і за мяжу Беларусі), хадзілі ў пілігрымкі, спявалі і гралі на музычных інструментах у хоры.

19 верасня ў парафіі адбылося Прастольнае свята парафіі. Пасля ўрачыстай Святой Імшы навучэнцы сярэдняй школы №39, сярод якіх была парафіянка Ядзя Сіпайла, паказалі невялікі спектакль пра Маці Божую з Ла-Салет. Гэта стала пачаткам добрай традыцыі супрацоўніцтва з моладдзю, якая не ходзіць у касцёл. У хуткім часе ў капліцы выступіў з народнымі беларускімі песнямі ансамбль «Жалейка».

7 верасня 2003 года адбылася вельмі важная гістарычная падзея. На сходзе было прынята рашэнне аб перарэгістрацыі парафіі, выбары новай рады і новай назвы. І ўжо 8 кастрычніка рашэннем Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта прайшла перарэгістрацыя. Назву змянілі на гэтак знаёмае для нас і ўсімі любімае «Прыход Духа Святога».
4 кастрычніка 2003 года адбылася не менш значная падзея. Маленькая Капліца ў вялікім недабудаваным будынку з'яўлялася месцам сустрэчы моладзі Віцебскага дэканата. 68 хлопцаў і дзяўчат з Віцебска, Гарадка, Езярышча, Шуміліна і іншых куткоў дэканата сустрэліся для таго, каб славіць Пана Бога. Яшчэ пару гадоў таму, гледзячы на падмурак з недабудаванымі сценамі, пра гэта можна было толькі марыць, а цяпер – усё на яву.

29 мая 2004 года ўвечары ў капліцы было шматлюдна. Парафіянам прадставілі новую фігуру Маці Божай, зробленую майстрам Аляксандрам Чарняўскім, і новы табернакуль, зроблены па эскізе майстра Міхаіла Ласьмінскага.

Жыццё ішло сваёй чаргой: хорык вывучаў новыя песні, стабільна праходзілі заняткі рэлігіі і сустрэчы для дарослых і моладзі. Капліца з кожным днём станавілася ўсё прыгажэй: з'яўлялася новая мэбля, новыя абразы, штотыдзень моладзь разам з сёстрамі ўпрыгожвала алтар свежымі кветкамі. А ў сэрцах не гасла надзея на будаўніцтва касцёла.
1 лістапада 2004 года ў Дзень Усіх Святых ксёндз Адам прыняў рашэнне дзейнічаць. Праз пару дзён быў адпраўлены зварот з просьбай дазволіць рэканструкцыю будынка Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь Аляксандру Рыгоравічу Лукашэнка. Яго падпісалі каля 250 чалавек. Прыхаджане разважалі, што важкіх прычын адмовіць у будаўніцтве папросту не існуе. Таму заставалася толькі спадзявацца і маліцца.

І малітвы былі пачуты! Рашэннем №1104 ад 16-га снежня 2004 года Віцебскі гарадскі выканаўчы камітэт дазволіў рэканструкцыю будынка. Пачатак таго Касцёла, у які мы прыходзім сёння, быў пакладзены на паперы.

Хутка пачалі закупляць будматэрыялы, з'явілася новая брыгада будаўнікоў. Рамонт пачалі з даху.

Маленькая перамога адбылася 18 студзеня 2005 года. На сцяне будынка з боку вуліцы Чкалава з'явіўся вялікі драўляны крыж. Капліца існавала ўжо 5-ы год, а так ярка аб'явіць, што на месцы пусткі і недабудаванага басейна цяпер святое месца, атрымалася толькі цяпер. Сёння вельмі цяжка ўявіць сабе тую радасць і натхненне, якія ўсе выпрабоўвалі.

Неўзабаве з'явілася і дошка аб'яваў. Цяпер любы мінак мог даведацца, што гэта за месца і ў колькі можна прыйсці на Святую Імшу.
21 лютага пачала сваю працу парафіяльная бібліятэка. Рыхтаваліся да гэтага доўга: усе прыхаджане стараліся ўнесці свой уклад у яе фарміраванне. Моладзь і дарослыя прыносілі духоўную літаратуру, выпускі часопісаў «Дыялог», «Ave, Марыя», «Наша вера», запіскі сучасных тэолагаў. Трэба сказаць, гэта была добрая ідэя, бо бібліятэка хутка стала карыстацца попытам.

28 мая 2005 года – памятны дзень не толькі для парафіі Святога Духа, але і для ўсяго Віцебска. 80 гадоў каталікі ўсходняй Беларусі былі пазбаўленыя магчымасці публічна паказаць магутнасьць і веліч сваёй веры. Мясцовыя ўлады дазволілі ісці працэсіяй вуліцамі горада ў гонар сакрамэнту Найсветлага цела і Крыві Хрыста. Каля 1000 чалавек, з якіх амаль 50 ксяндзоў, з гонарам за сваю веру ішлі вуліцамі горада Віцебска.

Пачалася працэсія ад капліцы Езуса Міласэрнага (цяпер кафедральны касцёл Езуса Міласэрнага). А канчатковым пунктам маршруту стала капліца Святога Духа. Урачыстую Святую Імшу правёў запрошаны з Польшчы ксёндз-біскуп Рычард Карпінскі. Гэта было вялікае свята. Вернікі яшчэ доўга размаўлялі пасля заканчэння Імшы, рабілі фатаграфіі.
12 лістапада 2005 года адбылася падзея, якой да гэтага ў жыцці парафіі Святога Духа не было. Дыякан Алег Півавар атрымаў святарскі сан.

У верасні 2007 года ў касцёле змяніўся пробашч: ім стаў ксёндз Сяргей Сурыновіч, выпускнік Санкт-Пецярбургскай семінарыі. Пры ім капліца перамясцілася з левага крыла будынка ў правае. Ксёндз Сяргей актыўна працягваў рамонтныя работы. У кароткі тэрмін касцёл быў уцеплены. Неўзабаве адрамантавалі столь і паклалі драўляную падлогу ў цэнтральнай частцы будынка.

Улетку 2008 года было прынята рашэнне перадаць касцёл ордэну сальватарыянцаў. Ксяндза Сяргея перавялі на Браслаўшчыну, а ў касцёл Святога Духа прызначылі ксяндза Аляксандра Сапеля (ён стаў пробашчам) і ксяндза Тадэвуша Кахановіча.

Ксяндзы сальватарыянцы працягнулі рамонт касцёла. Ордэн актыўна аказваў матэрыяльную дапамогу, да таго ж касцёл быў у добрых руках. Парафіяне казалі, што лепшага прараба за ксяндза Тадэвуша знайсці немагчыма. Ён прывёз дрэваапрацоўчы станок, на якім калісьці працаваў яго тата. І пасля Святых Імшаў падрыхтоўваў дрэва для лавачак, якія і сёння стаяць у касцёле.
З 1 чэрвеня 2009 года пробашчам стаў ксёндз Андрэй Каліцяк. Разам з ім прыехаў ксёндз Тадэвуш Дабравольскі. У гэты час будаўніцтва цэнтральнай часткі касцёла набліжалася да канца. Заставаліся толькі аддзелачныя работы. Афармленнем алтара займаўся Віцебскі мастак Міхаіл Кускоў. Менавіта ён на працягу 2-ух гадоў распісваў сцяну ў візантыйскім стылі. Акрамя таго, ён працаваў над 14 станцыямі Крыжовага шляху.

У ліпені 2012 года пробашчам стаў ксёндз Уладзімір Шыдлоўскі. Менавіта пры ім адбылося тое, за што ўсе так доўга маліліся.

18 мая 2013 года мітрапаліт Мінска-Магілёўскай епархіі арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч асвяціў касцёл Духа Святога! Было шмат гасцей, у тым ліку з Польшчы, Швейцарыі і Італіі. Прысутнічаў генерал каталіцкага ордэна сальватарыянцаў Зонта Мільтан з Бразіліі. Сабралася шмат фатографаў і карэспандэнтаў. Але самае галоўнае - парафіяльная супольнасць. Людзі са слязамі на вачах дзякавалі Богу за сённяшні дзень і за ўвесь пройдзены шлях.
У снежні 2013 года змяніўся пробашч: ім стаў ксёндз Адам Квяткоўскі. 12 красавіка 2015 года ён разам з біскупам Віцебскай дыяцэзіі Алегам Буткевічам адкрыў парафіяльную залу. Зала Ярдана і сёння з'яўляецца месцам сустрэчы для дарослых і моладзі, месцам правядзення сходаў і ўрокаў рэлігіі.

Са жніўня 2016 года пробашчам стаў ксёндз Андрэй Вашчук. Ён шмат часу аддаваў працы з моладдзю і зрабіў немалы ўклад у прыняцце сур'ёзнага рашэння: у 2019 годзе два міністранты касцёла Святога Духа прынялі рашэнне звязаць сваё жыццё з Богам і паступілі ў Вышэйшую духоўную семінарыю сальватарыянцаў у Польшчу.
У жніўні 2022 года ў другі раз пробашчам стаў ксёндз Аляксандр Сапель SDS.

У 2023 годзе парафія адзначыла 10-гадовы юбілей кансэкрацыі касцёла і 20 годзе заснавання парафіяльнай супольнасці. Асноўныя юбілейныя ўрачыстасці адбыліся 28 мая 2023 года, у якіх прымаў удзел Біскуп Віцебскі Алег Буткевіч і іншыя госці.

З нагоды юбілейнага года з 22 па 29 кастрычніка 2023 г. ў нашым касцёле адбыліся парафіяльныя місіі, якія правялі Місіянеры Аблаты Беззаганай Марыі.

Парафіяльныя місіі – гэта час вялікай Божай ласкі, якая дапамагае выправіць і адбудаваць у нас і вакол нас тое, што было знішчана грахом, што было занядбана праз абыякавасць альбо духоўную ляноту. Гэта час навяртання да Бога, час змены жыцця і духоўнага ўзбагачэння, час умацавання веры і вяртання да супольнасці Касцёла.

27 кастрычніка 2023 г., адбылося ўрачыстае благаслаўнне місійнага крыжа, які быў устаноўлены перад касцёлам.

У кастрычніку 2025 года а. Аляксандр Сапель SDS закончыў служенне на пасадзе пробашча ў нашай парафіі.

12 лістапада 2025 г. пробашчам парафіі быў прызначаны кс. Алег Хмылко.


Сёння адзінкі памятаюць першую Святую Імшу са свечкамі, першыя Каляды з запазычанай мэбляй... Застаецца толькі бясконца дзякаваць Богу за яго дапамогу, натхненне, сілы, мужнасць і тое, што мы маем цяпер.
Далей - яшчэ больш і яшчэ лепш!